Showing posts with label පාඩම් අංක 01. Show all posts
Showing posts with label පාඩම් අංක 01. Show all posts

Wednesday, October 14, 2026

සංස්කෘත භාෂා උපකාරක අත්වැල පාඩම් අංක 04, 05, 06

📚 පාඩම 04: බැඳි අක්ෂර සහ හලන්ත ලකුණ (Conjunct Consonants - संयुक्त व्यंजन)

සංස්කෘත භාෂාවේ ව්‍යංජන දෙකක් හෝ කිහිපයක් අතර ස්වරයක් (අ, ඉ, උ ආදී) නොමැතිව එකතු වන විට බැඳි අක්ෂර නිර්මාණය වේ.

1. හලන්ත ලකුණ (Halanta / Virama - ्)

ව්‍යංජන අකුරක් යටින් යොදන කුඩා ඇල ඉරෙන් (्) අදහස් වන්නේ එම අකුරේ ස්වර ශබ්දය ඉවත් වී 'ඉඟි ශබ්දයක්' (ක්, ත්, ප්...) පමණක් ඉතිරි වන බවයි.

  • क् = ක්
  • त् = ත්
  • प् = ප්

2. ප්‍රධාන බැඳි අක්ෂර (Special Conjuncts)

සංස්කෘතයේ බහුලව භාවිත වන විශේෂ බැඳි අක්ෂර කිහිපයක නිර්මාණය සහ උච්චාරණය:

දේවනාගරී බැඳි අකුරනිර්මාණය වන අයුරුසිංහල උච්චාරණයසංස්කෘත උදාහරණයසිංහල අර්ථය
क्षक् + षක්ෂ (ක් + ෂ)क्षेत्रम् (ක්ෂේත්‍රම්)ක්ෂේත්‍රය / කුඹුර
त्रत् + रත්‍ර (ත් + ර)मित्रम् (මිත්‍රම්)මිතුරා
ज्ञज ्+ ञඥ / ජ්ඤ (ජ් + ඤ)ज्ञानम् (ඥානම් / ජ්ඤානම්)ඥානය / දැනුම
श्रश् + रශ්‍ර (ශ් + ර)श्रमः (ශ්‍රමඃ)ශ්‍රමය / මහන්සිය

3. 'ර' (र) අක්ෂරය බැඳෙන විශේෂ ආකාර දෙක

'ර' අක්ෂරය වෙනත් ව්‍යංජන සමඟ එකතු වන විට ප්‍රධාන ආකාර දෙකකට ලියවෙයි:

(අ) 'ර' අකුර මුලට යෙදෙන විට (Repha - රේඵය)

ව්‍යංජනයකට පෙර 'ර්' ශබ්දය යෙදේ නම්, එය ඊළඟ අකුරට උඩින් කුඩා රේඛාවක් ලෙස ( ൎ / र् ) යොදයි.

  • र् + म = र्म (ර්ම) \rightarrow धर्मः (ධර්මඃ) - ධර්මය
  • र् + क = र्क (ර්ක) \rightarrow सूर्यः (සූර්යඃ) - සූර්යයා

(ආ) 'ර' අකුර පසුවට යෙදෙන විට (Rakar)

ව්‍යංජනයකට පසුව 'ර' ශබ්දය එකතු වේ නම්, අකුර යටින් කුඩා ඇල ඉරක් ලෙස යොදයි.

  • प् + र = प्र (ප්‍ර) \rightarrow प्रकाशः (ප්‍රකාශඃ) - එළිය / ප්‍රකාශය
  • ग् + र = ग्र (ග්‍ර) \rightarrow ग्रहः (ග්‍රහඃ) - ග්‍රහයා

📚 පාඩම 05: එදිනෙදා භාවිත මූලික ශබ්දකෝෂය (Basic Vocabulary)

දේවනාගරී අක්ෂර කියවීමේ පුහුණුව සඳහා එදිනෙදා භාවිත වන වචන මාලාවක් සිංහල උච්චාරණය සහ අර්ථය සමඟ:

1. සර්වනාම සහ ප්‍රශ්නවාචක පද (Pronouns & Questions)

දේවනාගරීසිංහල උච්චාරණයසිංහල අර්ථය
अहम्අහම්මම
त्वम्ත්වම්නුඹ / ඔබ
सहසහඔහු
साසාඇය
तत्තත්එය
किम्කිම්කුමක්ද?
कुत्रකුත්‍රකොහේද?
कदाකදාකවදාද?

2. ගෘහ සහ සත්ත්ව නාම (Common Nouns)

දේවනාගරීසිංහල උච්චාරණයසිංහල අර්ථය
जननीජනනීමව් / අම්මා
जनकःජනකඃපියා / තාත්තා
गृहम्ගෘහම්ගෙදර / නිවස
जलम्ජලම්වතුර / ජලය
पुस्त कम्පුස්තකම්පොත
गजःගජඃඅලියා
अश्वःඅශ්වඃඅශ්වයා
वृक्षःවෘක්ෂඃගස

3. සංස්කෘත සංඛ්‍යා (Numbers 1-10)

අංකයදේවනාගරීසිංහල උච්චාරණය
1एकम्ඒකම්
2द्वेද්වේ
3त्रीणिත්‍රීණි
4चत्वारिචත්වාරි
5पञ्चපඤ්ච
6षट्ෂට්
7सप्तසප්ත
8अष्टඅෂ්ට
9नवනව
10दशදශ

📚 පාඩම 06: ලිංග, වචන, විභක්ති සහ අකාරාන්ත පුංලිංග 'बालक' ශබ්දය

සංස්කෘත ව්‍යාකරණයේ මූලිකම සහ වැදගත්ම අඩිතාලම මෙම පාඩමයි.

1. ත්‍රිලිංග (Genders)

  1. පුංලිංග (Masculine): උදා - बालकः (බාලකඃ - ළමයා)
  2. ස්ත්‍රීලිංග (Feminine): උදා - बालिका (බාලිකා - ගැහැණු ළමයා)
  3. නපුංසකලිංග (Neuter): උදා - फलम् (ඵලම් - ගෙඩිය/ඵලය)

2. ත්‍රිවචන (Numbers)

සිංහලයේ ඇත්තේ ඒකවචන සහ බහුවචන පමණක් වුවද, සංස්කෘතයේ වචන 3 ක් ඇත:

  1. ඒකවචන (Ekavachana): එක් අයෙක්/දෙයක් සඳහා.
  2. ද්විවචන (Dvivachana): දෙදෙනෙකු / දෙයක් පමණක් සඳහා විශේෂයෙන් භාවිත වේ.
  3. බහුවචන (Bahuvachana): තුන්දෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි ගණනක් සඳහා.

3. අකාරාන්ත පුංලිංග 'बालक' (බාලක - ළමයා) ශබ්දය

සංස්කෘතයේ විභක්ති 7 ක් සහ සම්බෝධනයක් ඇත. 'අ' අකුරෙන් අවසන් වන පුංලිංග පද (අකාරාන්ත පුංලිංග) වගුව පහත පරිදි වේ:

විභක්තිය (Case)ඒකවචන (Ekavachana)ද්විවචන (Dvivachana)බහුවචන (Bahuvachana)
ප්‍රථමා (කර්තෘ)बालकः (බාලකඃ) (ළමයා)बालकौ (බාලකෞ) (ළමයින් දෙදෙනා)बालकाः (බාලකාඃ) (ළමයි)
ද්විතීයා (කර්ම)बालकम् (බාලකම්) (ළමයාට / ළමයා)बालकौ (බාලකෞ) (ළමයින් දෙදෙනාට)बालकान् (බාලකාන්) (ළමයින්ට)
තෘතීයා (කරණ)बालकेन (බාලකේන) (ළමයා විසින්/ගෙන්)बालकाभ्याम् (බාලකාභ්‍යාම්) (ළමයින් දෙදෙනා විසින්)बालकैः (බාලකෛඃ) (ළමයින් විසින්)
චතුර්ථී (සම්ප්‍රදාන)बालकाय (බාලකාය) (ළමයා උදෙසා/ට)बालकाभ्याम् (බාලකාභ්‍යාම්) (ළමයින් දෙදෙනාට)बालकेभ्यः (බාලකේභ්‍යඃ) (ළමයින්ට/උදෙසා)
පඤ්චමී (අවධි)बालकात् (බාලකාත්) (ළමයාගෙන්/ගෙන්)बालकाभ्याम् (බාලකාභ්‍යාම්) (ළමයින් දෙදෙනාගෙන්)बालकेभ्यः (බාලකේභ්‍යඃ) (ළමයින්ගෙන්)
ෂෂ්ඨී (සම්බන්ධ)बालकस्य (බාලකස්‍ය) (ළමයාගේ)बालकयोः (බාලකයෝඃ) (ළමයින් දෙදෙනාගේ)बालकानाम् (බාලකානාම්) (ළමයින්ගේ)
සප්තමී (ආධාර)बालके (බාලකේ) (ළමයා කෙරෙහි/ගැන)बालकयोः (බාලකයෝඃ) (ළමයින් දෙදෙනා ගැන)बालकेषु (බාලකේෂු) (ළමයින් කෙරෙහි)
සම්බෝධනहे बालक! (හේ බාලක!) (එම්බා ළමයා!)हे बालकौ! (හේ බාලකෞ!) (එම්බා ළමයින් දෙදෙනා!)हे बालकाः! (හේ බාලකාඃ!) (එම්බා ළමයිනි!)

💡 ගුරු උපදෙස: राम (රාම), देव (දේව), गजा (ගජ - අලියා), वृक्ष (වෘක්ෂ - ගස) යන සියලු අකාරාන්ත පුංලිංග ශබ්ද සෑදෙන්නේද ඉහත बालक (බාලක) ශබ්දයේ රටාවටම වේ. (උදා: रामः, रामौ, रामाः).

© M. M. Rohana Wasantha

Popular Posts

KENDARA SINHALEN - කේන්දර සිංහලෙන්