සංස්කෘත භාෂා උපකාරක අත්වැල - 2

© M. M. Rohana Wasantha

සංස්කෘත භාෂා උපකාරක අත්වැල

සංස්කෘත භාෂා උපකාරක අත්වැල දැන් පීඩීඒෆ් ගොණුවක් ලෙස සබා ගත හැකිය. ඒ් සඳහා මෙම පින්තූරය මත ක්ලික් කරන්න.

© M. M. Rohana Wasantha

සංස්කෘත භාෂා උපකාරක අත්වැල පාඩම් අංක 04, 05, 06

📚 පාඩම 04: බැඳි අක්ෂර සහ හලන්ත ලකුණ (Conjunct Consonants - संयुक्त व्यंजन) සංස්කෘත භාෂාවේ ව්‍යංජන දෙකක් හෝ කිහිපයක් අතර ස්වරයක් (අ, ඉ, උ ආදී) නොමැතිව එකතු වන විට බැඳි අක්ෂර නිර්මාණය වේ. 1. හලන්ත ලකුණ (Halanta / Virama - ्) ව්‍යංජන අකුරක් යටින් යොදන කුඩා ඇල ඉරෙන් (्) අදහස් වන්නේ එම අකුරේ ස්වර ශබ්දය ඉවත් වී 'ඉඟි ශබ්දයක්' (ක්, ත්, ප්...) පමණක් ඉතිරි වන බවයි. क् = ක් त् = ත් प् = ප් 2. ප්‍රධාන බැඳි අක්ෂර (Special Conjuncts) සංස්කෘතයේ බහුලව භාවිත වන විශේෂ බැඳි අක්ෂර කිහිපයක නිර්මාණය සහ උච්චාරණය: දේවනාගරී බැඳි අකුර නිර්මාණය වන අයුරු සිංහල උච්චාරණය සංස්කෘත උදාහරණය සිංහල අර්ථය क्ष क् + ष ක්ෂ (ක් + ෂ) क्षेत्रम् (ක්ෂේත්‍රම්) ක්ෂේත්‍රය / කුඹුර त्र त् + र ත්‍ර (ත් + ර) मित्रम् (මිත්‍රම්) මිතුරා ज्ञ ज ्+ ञ ඥ / ජ්ඤ (ජ් + ඤ) ज्ञानम् (ඥානම් / ජ්ඤානම්) ඥානය / දැනුම श्र श् + र ශ්‍ර (ශ් + ර) श्रमः (ශ්‍රමඃ) ශ්‍රමය / මහන්සිය 3. 'ර' (र) අක්ෂරය බැඳෙන විශේෂ ආකාර දෙක 'ර' අක්ෂරය වෙනත් ව්‍යංජන සමඟ එකතු වන විට ප්‍රධාන ආකාර දෙකකට ලියවෙයි: (අ) 'ර' අකුර මුලට යෙදෙන විට (Repha - රේඵය) ව්‍යංජනයකට පෙර 'ර්' ශබ්දය යෙදේ නම්, එය ඊළඟ අකුරට උඩින් කුඩා රේඛාවක් ලෙස ( ൎ / र् ) යොදයි. र् + म = र्म (ර්ම) \rightarrow धर्मः (ධර්මඃ) - ධර්මය र् + क = र्क (ර්ක) \rightarrow सूर्यः (සූර්යඃ) - සූර්යයා (ආ) 'ර' අකුර පසුවට යෙදෙන විට (Rakar) ව්‍යංජනයකට පසුව 'ර' ශබ්දය එකතු වේ නම්, අකුර යටින් කුඩා ඇල ඉරක් ලෙස යොදයි. प् + र = प्र (ප්‍ර) \rightarrow प्रकाशः (ප්‍රකාශඃ) - එළිය / ප්‍රකාශය ग् + र = ग्र (ග්‍ර) \rightarrow ग्रहः (ග්‍රහඃ) - ග්‍රහයා 📚 පාඩම 05: එදිනෙදා භාවිත මූලික ශබ්දකෝෂය (Basic Vocabulary) දේවනාගරී අක්ෂර කියවීමේ පුහුණුව සඳහා එදිනෙදා භාවිත වන වචන මාලාවක් සිංහල උච්චාරණය සහ අර්ථය සමඟ: 1. සර්වනාම සහ ප්‍රශ්නවාචක පද (Pronouns & Questions) දේවනාගරී සිංහල උච්චාරණය සිංහල අර්ථය अहम् අහම් මම त्वम् ත්වම් නුඹ / ඔබ सह සහ ඔහු सा සා ඇය तत् තත් එය किम् කිම් කුමක්ද? कुत्र කුත්‍ර කොහේද? कदा කදා කවදාද? 2. ගෘහ සහ සත්ත්ව නාම (Common Nouns) දේවනාගරී සිංහල උච්චාරණය සිංහල අර්ථය जननी ජනනී මව් / අම්මා जनकः ජනකඃ පියා / තාත්තා गृहम् ගෘහම් ගෙදර / නිවස जलम् ජලම් වතුර / ජලය पुस्त कम् පුස්තකම් පොත गजः ගජඃ අලියා अश्वः අශ්වඃ අශ්වයා वृक्षः වෘක්ෂඃ ගස 3. සංස්කෘත සංඛ්‍යා (Numbers 1-10) අංකය දේවනාගරී සිංහල උච්චාරණය 1 एकम् ඒකම් 2 द्वे ද්වේ 3 त्रीणि ත්‍රීණි 4 चत्वारि චත්වාරි 5 पञ्च පඤ්ච 6 षट् ෂට් 7 सप्त සප්ත 8 अष्ट අෂ්ට 9 नव නව 10 दश දශ

📚 පාඩම 06: ලිංග, වචන, විභක්ති සහ අකාරාන්ත පුංලිංග 'बालक' ශබ්දය

සංස්කෘත ව්‍යාකරණයේ මූලිකම සහ වැදගත්ම අඩිතාලම මෙම පාඩමයි.

1. ත්‍රිලිංග (Genders)

1. පුංලිංග (Masculine): උදා - बालकः (බාලකඃ - ළමයා)
2. ස්ත්‍රීලිංග (Feminine): උදා - बालिका (බාලිකා - ගැහැණු ළමයා)
3. නපුංසකලිංග (Neuter): උදා - फलम् (ඵලම් - ගෙඩිය/ඵලය)

2. ත්‍රිවචන (Numbers)

සිංහලයේ ඇත්තේ ඒකවචන සහ බහුවචන පමණක් වුවද, සංස්කෘතයේ වචන 3 ක් ඇත:

1. ඒකවචන (Ekavachana): එක් අයෙක්/දෙයක් සඳහා.
2. ද්විවචන (Dvivachana): දෙදෙනෙකු / දෙයක් පමණක් සඳහා විශේෂයෙන් භාවිත වේ.
3. බහුවචන (Bahuvachana): තුන්දෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි ගණනක් සඳහා.

3. අකාරාන්ත පුංලිංග 'बालक' (බාලක - ළමයා) ශබ්දය

සංස්කෘතයේ විභක්ති 7 ක් සහ සම්බෝධනයක් ඇත. 'අ' අකුරෙන් අවසන් වන පුංලිංග පද (අකාරාන්ත පුංලිංග) වගුව පහත පරිදි වේ:

විභක්තිය (Case)	ඒකවචන (Ekavachana)	ද්විවචන (Dvivachana)	බහුවචන (Bahuvachana)
ප්‍රථමා (කර්තෘ)	बालकः (බාලකඃ) (ළමයා)	बालकौ (බාලකෞ) (ළමයින් දෙදෙනා)	बालकाः (බාලකාඃ) (ළමයි)
ද්විතීයා (කර්ම)	बालकम् (බාලකම්) (ළමයාට / ළමයා)	बालकौ (බාලකෞ) (ළමයින් දෙදෙනාට)	बालकान् (බාලකාන්) (ළමයින්ට)
තෘතීයා (කරණ)	बालकेन (බාලකේන) (ළමයා විසින්/ගෙන්)	बालकाभ्याम् (බාලකාභ්‍යාම්) (ළමයින් දෙදෙනා විසින්)	बालकैः (බාලකෛඃ) (ළමයින් විසින්)
චතුර්ථී (සම්ප්‍රදාන)	बालकाय (බාලකාය) (ළමයා උදෙසා/ට)	बालकाभ्याम् (බාලකාභ්‍යාම්) (ළමයින් දෙදෙනාට)	बालकेभ्यः (බාලකේභ්‍යඃ) (ළමයින්ට/උදෙසා)
පඤ්චමී (අවධි)	बालकात् (බාලකාත්) (ළමයාගෙන්/ගෙන්)	बालकाभ्याम् (බාලකාභ්‍යාම්) (ළමයින් දෙදෙනාගෙන්)	बालकेभ्यः (බාලකේභ්‍යඃ) (ළමයින්ගෙන්)
ෂෂ්ඨී (සම්බන්ධ)	बालकस्य (බාලකස්‍ය) (ළමයාගේ)	बालकयोः (බාලකයෝඃ) (ළමයින් දෙදෙනාගේ)	बालकानाम् (බාලකානාම්) (ළමයින්ගේ)
සප්තමී (ආධාර)	बालके (බාලකේ) (ළමයා කෙරෙහි/ගැන)	बालकयोः (බාලකයෝඃ) (ළමයින් දෙදෙනා ගැන)	बालकेषु (බාලකේෂු) (ළමයින් කෙරෙහි)
සම්බෝධන	हे बालक! (හේ බාලක!) (එම්බා ළමයා!)	हे बालकौ! (හේ බාලකෞ!) (එම්බා ළමයින් දෙදෙනා!)	हे बालकाः! (හේ බාලකාඃ!) (එම්බා ළමයිනි!)

💡 ගුරු උපදෙස: राम (රාම), देव (දේව), गजा (ගජ - අලියා), वृक्ष (වෘක්ෂ - ගස) යන සියලු අකාරාන්ත පුංලිංග ශබ්ද සෑදෙන්නේද ඉහත बालक (බාලක) ශබ්දයේ රටාවටම වේ. (උදා: रामः, रामौ, रामाः).

© M. M. Rohana Wasantha

සංස්කෘත භාෂා උපකාරක අත්වැල පාඩම් අංක 01, 02, 03

• පාඩම 01: ස්වර අක්ෂර (Vowels - स्वर) සහ සිංහල උච්චාරණ විධි

• සංස්කෘත ස්වර අක්ෂර 13 කි. ඒවායේ දේවනාගරී රූපය, සිංහල අක්ෂරය, ශබ්ද උච්චාරණය සහ උච්චාරණ ස්වරූපය පහත පරිදි වේ:

  දේවනාගරී ස්වරය	සිංහල අක්ෂරය	උච්චාරණ විධිය (ශබ්දය)	විශේෂ සටහන / උදාහරණ
  अ	අ	කෙටි 'අ' හඬක්	(උදා: अमर - අමර)
  आ	ආ	දිගු 'ආ' හඬක්	(උදා: आम्र - ආම්‍ර / අඹ)
  इ	ඉ	කෙටි 'ඉ' හඬක්	(උදා: इच्छा - ඉච්ඡා)
  ई	ඊ	දිගු 'ඊ' හඬක්	(උදා: ईश - ඊශ)
  उ	උ	කෙටි 'උ' හඬක්	(උදා: उत्तर - උත්තර)
  ऊ	ஊ (ඌ)	දිගු 'ඌ' හඬක්	(උදා: ऊर्ण - ඌර්ණ)
  ऋ	ඍ	'ර්‍ऋ' හඬ (රි ශබ්දයට නැඹුරු කෙටි හඬක්)	(උදා: ऋषि - ࣖෂි / ඍෂි)
  ॠ	ૠ (ऎ)	දිගු 'ඍ' හඬක් (සංස්කෘත කාව්‍යවල ඉතා විරලයි)	-
  ऌ	਌ (ಌ)	'ල්‍රි' හඬක් වැනි ශබ්දයක්	-
  ॡ	ਁ (දිගු ਌)	දිගු 'ऌ' හඬක්	-
  ए	ඒ	ඒකාර ශබ්දය	(උදා: एक - ඒක)
  ऐ	ඓ	අයිකාර ශබ්දය ('අයි' ලෙස ශබ්ද වේ)	(උදා: ऐक्य - ඓක්‍ය)
  ओ	ඕ	ඕකාර ශබ්දය	(උදා: ओष्ठ - ඕෂ්ඨ)
  औ	ඖ	ඖකාර ශබ්දය ('අව්' ලෙස ශබ්ද වේ)	(උදා: औषधि - ඖෂධී)

  • අනුස්වාරය (Anusvara): अং (අං) - නාසික ශබ්දයක් ලෙස උච්චාරණය වේ (උදා: हंस - හංස).
  • විසර්ගය (Visarga): अः (අඃ) - මඳ හුස්මක් පිට කරමින් උච්චාරණය කෙරෙන හඬකි (උදා: रामः - රාමඃ).

• පාඩම 02: ව්‍යංජන අක්ෂර (Consonants - व्यंजन) සහ උච්චාරණ විධි

  ව්‍යංජන අක්ෂර ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ගීය ව්‍යංජන (කණ්ඨ්‍ය, තාලුබජ, මූර්ධನ್ಯ, දන්ත්‍ය, ඔෂ්ඨ්‍ය) සහ අවර්ගීය ව්‍යංජන ලෙස බෙදේ. සිංහල උච්චාරණය සමඟ ඒවා පහත පරිදි දැක්වේ:

  1. කණ්ඨ්‍ය ව්‍යංජන (Kanthya - උගුරෙන් නිකුත් වන ශබ්ද)

  • क (ක) - කෙටි ක හඬ
  • ख (ඛ) - මහාප්‍රාණ ක හඬ (හුස්ම සමඟ තදින්)
  • ग (ග) - ග හඬ
  • घ (ඝ) - මහාප්‍රාණ ග හඬ
  • ङ (ਙ) - නාසික 'ਙ්' හඬ

  2. තාලුජ ව්‍යංජන (Taluja - තල්ල ස්පර්ශ වීමෙන් නිකුත් වන ශබ්ද)

  • च (ච) - කෙටි ච හඬ
  • छ (ඡ) - මහාප්‍රාණ ච හඬ
  • ज (ජ) - ජ හඬ
  • झ (ඣ) - මහාප්‍රාණ ජ හඬ
  • ञ (ඤ) - නාසික 'ඤ්' හඬ

  3. මූර්ධන්‍ය ව්‍යංජන (Murdhanya - දිව්‍ය අග උඩ තල්ලේ වළල්ල ස්පර්ශ කිරීමෙන්)

  • ट (ට) - මූර්ධන්‍ය ට හඬ
  • ठ (ඨ) - මහාප්‍රාණ ට හඬ
  • ड (ඩ) - මූර්ධන්‍ය ඩ හඬ
  • ढ (ඪ) - මහාප්‍රාණ ඩ හඬ
  • ण (ණ) - මූර්ධන්‍ය ණ හඬ

  4. දන්ත්‍ය ව්‍යංජන (Danthya - දත්වල ඇනීමෙන් නිකුත් වන ශබ්ද)

  • त (ත) - දන්ත්‍ය ත හඬ
  • थ (ථ) - මහාප්‍රාණ ත හඬ
  • द (ද) - දන්ත්‍ය ද හඬ
  • ध (ධ) - මහාප්‍රාණ ද හඬ
  • न (න) - දන්ත්‍ය න හඬ

  5. ඔෂ්ඨ්‍ය ව්‍යංජන (Oshthya - තොල් දෙක එකතු වීමෙන් නිකුත් වන ශබ්ද)

  • प (ප) - කෙටි ප හඬ
  • फ (ඵ) - මහාප්‍රාණ ප හඬ ('ෆ' අකුරට වඩා 'ප්‍හ' ලෙස තදින් උච්චාරණය වේ)
  • ब (බ) - බ හඬ
  • भ (භ) - මහාප්‍රාණ බ හඬ
  • म (ම) - ම හඬ

  6. අවර්ගීය ව්‍යංජන (Antastha & Ushma - අර්ධස්වර සහ ඌෂ්ම අක්ෂර)

  • य (ය) - ය හඬ
  • र (ර) - ර හඬ
  • ल (ල) - ල හඬ
  • व (ව) - ව හඬ (යටි තොළ උඩ දත්වල ඇනෙන ආකාරයට උච්චාරණය වේ)
  • श (ශ) - තාලුජ ශීඝ්‍ර ශ ශබ්දය
  • ष (ෂ) - මූර්ධන්‍ය ෂ හඬ
  • स (ස) - දන්ත්‍ය ස හඬ
  • ह (හ) - හ හඬ

  පාඩම 03: මාත්‍රා සහ පිල්ලම් (Vowel Signs - मात्रा)

  ව්‍යංජන අක්ෂරයක් සමඟ ස්වරයක් එකතු වන විට යෙදෙන සංකේත (පිල්ලම්) සිංහල උදාහරණ සමඟ:

• • මූලික ව්‍යංජනයක් තනිවම ඇති විට එහි 'අ' ශබ්දය ගැබ්ව ඇත (උදා: क् + अ = क [ක]).
  • का (කා) - ආ කාරය (ා පිල්ලම)
  • कि (කි) - ඉ කාරය (ඉස්පිල්ල)
  • की (කී) - ඊ කාරය (දිග ඉස්පිල්ල)
  • कु (කු) - උ කාරය (පාපිල්ල)
  • कू (කූ) - ඌ කාරය (දිග පාපිල්ල)
  • कृ (කෘ) - ඍ කාරය (යටින් යෙදෙන ඍ පිල්ලම)
  • के (කේ) - ඒ කාරය (කොම්බුව)
  • कै (කෛ) - ඓ කාරය (කොම්බු දෙක)
  • को (කෝ) - ඕ කාරය (කොම්බුව සහ ආ කාරය)
  • कौ (කෞ) - ඖ කාරය (කොම්බුව සහ ඖ කාර සංකේතය)

  මෙම අක්ෂර මාලාව සහ උච්චාරණ විධි සිංහල අකුරු ආධාරයෙන් මනාව පුහුණු වූ පසු, මීළඟට බැඳි අක්ෂර (Conjuncts) සහ නාමපද විභක්ති පද්ධතිය වෙත පිවිසීම පහසු වනු ඇත.

© M. M. Rohana Wasantha/ 0714161082

ජ්‍යොතිෂය Meta-Science ලෙස...

සම්පූර්ණ විස්තරය සඳහා රූපය මත ක්ලික් කරන්න.

© M. M. Rohana Wasantha